Çin'in reform ve dışa açılma döneminde devlete ait işletmelerde özel yatırımlarını savunan, 1998'de çıkarılan Menkul Kıymetler Yasası'nın hazırlanmasına öncülük eden iktisatçı Li Yining, 92 yaşında öldü. Peking Üniversitesinden yapılan açıklamada, deneyimli iktisatçının dün başkent Pekin'de tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği bildirildi.
İktisatçı Li Yining kimdir?
Li, Çin'de 1978'de başlayan ekonomik reform ve dışa açılma döneminin ilk yıllarında devlete ait şirketlerin, piyasa ekonomisi modelinde hisse sistemiyle yapılandırılmasını savunan ilk iktisatçılardan biri oldu. Hisse sistemiyle kurulacak çoklu sermeye ortaklıklarının istihdamın artmasına katkı sağlayacağını düşünen Li'nin görüşleri dönemin siyasi liderlerince de kabul gördü. Li, 1984-1986 yıllarında reform önerilerini, ülkenin farklı bölgelerinde düzenlediği konferanslar ve yazdığı makalelerle kamuoyuna anlattı.
Sosyalist piyasa ekonomisi içinde özel girişimi savunan, finans piyasalarının oluşumunu destekleyen Li, ülkede borsaların ve yatırım fonlarının kurulmasına zemin hazırlayan 1998 tarihli Menkul Kıymetler Yasası ile 2003 tarihli Menkul Kıymetler Fonları Yasası'nın hazırlanmasına öncülük etti.
Li, 2018'de reform ve dışa açılma politikasının 40. yıl dönümünde, resmi yayın organı "Halkın Günlüğü" gazetesinde yazdığı, hisse reformunun, "bir yanda ekonomide kamunun merkezi rolünü sürdürüp devlete ait işletmeleri yeniden canlandırırken diğer yanda sosyalist piyasa ekonomisinin kurulmasını sağlayarak piyasanın hayatiyetini teşvik ettiği" görüşünü dile getirdi.
Çin'in doğusundaki Ciangsu eyaletinde 22 Kasım 1930'da dünyaya gelen Li, Peking Üniversitesi iktisat bölümünden 1955'te mezun oldu. Üniversiteye bağlı Guanghua İdari Bilimler Fakültesinin kurucusu Li, hayatının sonuna kadar burada ders vermeye devam etti.
Siyasette de aktif yer alan Li, 1988-2003 yıllarında Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi, 2003-2018 yıllarında ise Çin Siyasi Halk Danışma Konferansı Daimi Komitesi'nde görev aldı. Her iki mecliste de Ekonomik İşler Komitesinin başkan yardımcılığını yapan Li, devlete ait işletmelerle ilgili yasama ve danışma faaliyetlerine katkıda bulundu. 1990'larda ortaya attığı, "üç aşamalı gelir dağılımı" fikriyle, gelir eşitliğinin sağlanması için piyasa mekanizmalarının yanı sıra devletin ve hayır işlerinin rolüne vurgu yapan Li, yaşamının son yıllarında ilgisini toprak hakları, yoksullukla mücadele ve özel sektörün geliştirilmesi gibi konulara ayırdı.
Çin'in ekonomik reformlarına katkılarından ötürü Li'ye, 2018'de merkezi hükümet tarafından "Çin'in Reform ve Dışa Açılmasının Öncüsü" unvanı verildi.